Spruch des Monats

August 2018

He kiekt hüt mit ‘n fett Mul ut hogen Finstern.
(Er guckt heute mit einem fetten Maul aus hohen Fenstern, d. h. heute markiert er den Großen.)

Plattdüütsch-Beobdragte Anke Schierhold

Moin, Moin!

Herzlich willkomen secht Anke Schierhold, Plattdüütschbeobdragte …!

Ick freu mie at ji Interesse an disse Siete up Platt hebbt.

Ji könt jo hier över Veranstaltungen up plattdüütsch un Termine informieren und dat givt immer uck een Mottospruch för denn Monat dorbie!

Wenn ji  vergnögte Döntjes oder korte Geschichten up platt  hebbt, denn stellt de gerne vör unner:

04407 / 91 36 33 5 oder 04407 / 73-116

Wie feut us denn bannig …!

Aktuelles und Veranstaltungen

Wi schnackt Platt

Die "Treffen up Platt" finden von September bis April jeden 2. Montag im Monat in den Räumlichkeiten des Deutschen Roten Kreuzes, Oldenburger Str. 229 (hinter Ihr Platz), statt.

Zeit: 20.00 bis ca. 22.00 Uhr!

Das nächste Treffen findet statt am 11.9.2017.

Es wird den ganzen Abend platt gesprochen (jeder wie er kann und mag) und wer Lust hat, kann eine Geschichte up platt erzählen oder etwas vorlesen.

Alle Interessierten sind herzlich willkommen!

Döntjes

„Ik help di al“

„Anner Lüe sünd ok Lüe“ weer dat tweete Stück, bi dat Rita Deeken an’e August-Hinrichs-Bühne darbi wesen is. As Topuustersche müß se de Spälers helpen, wenn de mal mi den Text nich wieter wüssen.
Man be een van de Fronslüe weer wat Lüttjes ünnerwegens. ‚n Tietlang gung dat woll noch, aver denn paß de Theaterkledaasch nich mehr un so düchtig afmarachen schull se sik ok nich. Rita Deeken harr den Text ja al faken mitkregen, un se müß sar nu ran. Dat eerste Maal weer denn foors, as se mit dat Stück na Heiligenrode upp „Abstecher“ kemen. In een groot Telt seten woll so bi seßhunnert Lüe. Up de Bühn hungen Mikrophone, dat se ok överall wat verstahn kunnen. De Deern weer heel wat upregt vör ehr Premiere. Aver Heini Kunst begöösch ehr un sä blot: “Maak di man kein Gedanken, mien Deern, imk help di al“.
Denn gung dat los. Rita Deken harr ehr „Stichwort“ kregen un müß rut op de Bühn. Dat eerste weer, dat se mit’n Kopp gegen so’n Mikrophon ballern de. Den Larm kunnen de Lüe in’t Telt all best hör’n. Aver Heini leet sik nich ut de Roh bringen un sä: „Oh Deern, is aver fein, dat du dar büst!“ Rita Deeken harr’n Sett Tiet un kann sik verhalen. Heini harr ehr best hulpen.

Aus „Wi laat us Tiet – Beleven mit Heinrich Kunst
Uplustert un upschreven van Wilfried Harms
Isensee Verlag 1998

Rettung för Plüschmors

Wi, dat sind min Mann und ik, sind düchtig in Gang, wenn dat dorum geiht, wat för den Umweltschutz to doon. Wi öwerlegt us jedet Johr, wie wi usen lüttjen Gaarn für de Deerten und Insekten komodiger maaken köönt.
Mit de Katten hett dat all ganz good hinhaut. De föhlt sick in usen dörhackten Bodden wohl. Jeden Dag kackt`se bi us in de Beete. Aber Spaaß bisiet, Ernst kum ut’de Eck.
Vagelkastens hangt in jeden grooten Boom. Een Insektenhotel is ok dor. Vääle nee Blomenstauden und Wildblomen hebbt den Weg in usen Gaarn funnen, dormit hier Immen summt und Bottervagels flattert. Dat makt us bannig Spaaß, to kukuluren, wie de lüttjen Deerten in de Blomen krabbelt.
För dit Jahr harr min Mann den Wunsch wat för Plüschmors to don. Plüschmors kennt ji nicht? Op hochdüütsch het se Hummel. De BSH hett för mi denn bi den Wienachtsmann so en lütjet Hus für Plüschmors bestellt. Und so har min Mann denn unnern Wienachtsboom en Hummelkasten to lingen.
So recht wussen wi beide nicht, wi hier nu ne Plüschmors-Königin intrecken schull. Also her mit de schlauen Böker. N‘ Pappkasten moss rin und n‘ poor Stofffetzen. För den richtigen Geruch noch ein Vagelnest oder noch beter ein Muusnest. Mien Mann hett noch so’n poor Tricks rutfunnen. Ut Schmirgelpapier het he sogar ne lütje Klappe inboot. Dat schall Parasiten afholen. Ji möt jo dat so förstellen wie ne Kattenklapp.
Ende Februar hebbt wi den Kasten rutstellt. So’n Plüschmors ist all fröh in’t Johr unnerwegens um sick en Nest to sööken und uttobooen. Aver… wie weet ne Hummel, dat se in usen Kasten schall. De Fachböker seggt: „Plüschmors infangen und försichtig rin dormit und foftein Minuten insperrn. So kann de Hummel sik’n beten umkieken. Und nu?..... Töben.
So hebbt wi dat makt. Hebbt’n lüttjen Plüschmors mit en Glas infungen. Mit en Rohr und en umdreihte Schrubentrecker hebbt wi dat lüttje Deert in den Kasten bugsiert.
Und nu… Töben, töben, töben. Immer woller seeten wi för den Kasten und hebbt luurt dat sik wat deit. Dat Procedere hebbt wi’n poor mol wollerholt. Hummel infangen, in den Kasten dormit und denn woller töben…
Bi den fievten Versöök, wi harrn just’n Plüschmors rinbugsiert und den Proppen in’t Lock steeken, keem ne groode, dicke Hummel mit’n richtig dicke Pollensäcke an de Been und wull dör de „Kattenklappe“ in den Kasten. Een poor Sekunden later suste de zwangsinwieste“ Hummel ruut und türmte.
Wi keeken us an und klatschten us av. De Besiedelung harr also klappt. De Königin spannte us noch een poor Weeken up de Folter. Fast jeden Dag fraagten wi us: „Geevt wat to seen??“ „ Nee, nix to seen.“
Nu sind all een poor Weeken rum und de Königin is fliedig wesen. Immer mehr Arbeiterinnen flegt nu in und ut und sorgt för de nächste Generation von Plüschmors.
Und wenn us dat dör disse lüttje Geschichte noch een poor Lü namaken doot is us dat um Plüschmors nicht bang.

Sonja und Ingo Dittmer Wardenburg, den 25.06.2018

Heini up UKW

Fröher, as dat noch kien Radio un Fernsehen geev, weer de Kroog in’t Dörp de Stä, wor de Lüe tohoop kemen un sik vertellen, wt dat Nee’t geev wit un siet. So’n Stä weer ok de Ofenerfeler Kroog in all de Jahrn. Heine Kunst keek dar ok woll jedeen Dag is even rin to snacken un lustern. As Lüttje Börgermeister wüß Heini ja van allns Bescheed, wat sik in’t Dörp un in’e Gemeen afspälen dee.
In de föfftiger Jahr weer Heini Kunst ok al in’t Radio to hören. Dat wurr to de Tiet up UKW sendt. Aver de Lüe in’t Dörp harrn meistendeels Radios, mit de se blots Mittelwelle hören kunnen. Wenn Heini denn „up Sendung“ weer, denn drepen sik de Lüe in’n Ofenerfelder Kroog, um to lustern, wat Heine bi’n Heimatfunk van Radio Bremen so to vertellen harr. Ja, dat weer al wat, ehr Heini in’t Radio!

von Wilfried Harms aus „Wie laat us Tiet“, Isenseee Verlag, 1998

Buer blifft Buer

Mit sein Been ward dat wat slechter. Poormol hett he dor all mit in’t Krankenhus legen; un de Dotkor seggt, he schall de Been scharp wickeln. Kann ook’n Fummistrump wesen.
Na nu hatt he obers ‚n Kur verschreben kregen, un dor freit he sick jo düchtig to. Kriggt ‚n doch mool wat anners to sehn“
Un denn ist’t so wiet. De Reis mit de Osenbohn hett jo lang duert, obers Krischan hett kenn Langwiel. Kuckt ut‘, Finster und süht Veeh op de Weiden un de Buern op’n Felln.
Nu is he dor und hett dat good. Se mookt allerhand Spijööks mit em, ober he hett doch noch allerhand Tiet rümtolopen un sick ümtokieken.
De lütt Kurort liggt inne Bargn, un Kriuschan hett ‚n Leidensgenossen funnen, de löppt mit.
De anner, de hullt jo veel on de Bargen un röpt jümmer wedder: „is das nicht eoin herrlcihes Land? Hier möchte ich leben!“
„Ick nich“, seggt Krischan, „dat Land döggt nix! Toveel Stehen!“

Von Peter Seidensticker aus „Krischan 3“, 1. Auflage 1972, Zeitungsverlag Krause KG, Stade/Buxtehude

...un Anna weer so stolz...

Plattdütsch snacken is vandoge - to'n Glück - jo worr "in".
Fröher weer dat up', Dörpen gang un gäbe. as wi nor School kömen, weer dat mit us Hochdütsch snacken nich wiet her. Un de Schoolmester harr sien leewe Last dormit, us dat bitobringen.
Us Dörp weer man lütt un us School ebenso. Dor passen bloß föfftig bit sößdig Kinner rin und dat weern aach Johrgänge.
De ünnerricht us Lehrer mit "links" un wer nich parieren wull, denn bröch he dat mit "rechts" bi.
nebenbi beacker he noch'n grood Stück Land un Immen harr he ok. Un dnn günh'n he ock noch up Jagd.
De nu folgende - wahre - Geschichte hett Dieter, de mit mi in eene Klasse gohn is, vertellt.
De "lüttje Anna" weer söß Johr oolt un se müß tookom Ostern nor School. Se eer ne gaanze plietsche Deern un se kunn ok all'n bäten Hochdütsch.
As de Schoolmeester up een von sien Pirschgänge, mit Rucksack un Flint up'n Puckel, bi Dieter sien Öllernhus vörbi köm, un Dieter em all von wieden sehn harr, doo verdrück de sik. He müch nich girn mit so'n Respektspersonen todaun hebbe. Dat düür näamlich jümmer:
Näs putzen, Mütz affnehmen un "Guten Tag" seggen. Nee, - leewer versteck he sik.
"Lütt Anna", wo he mit speelt harr, bleew ober stohn un sä gaanz fründlich to'n Schoolmester:
"Guten Tag, Herr ehrer, naa'a, - hab'n Sie ornlich was gescheißt???"
Se meen natürlich geschossen.
De Schoolmester harr, so is Dieter Johre looter gewohr worrn, sik vör Lachen de Han'n vör'n Mund holn, is in'n Kroog gohn un hat dat dor vertellt.
De "lüttje Anna" bün ik nich wän, ober passeern kunnt harr mi dat domols ok.
 
von Helga Maria Christoffer
aus: "Oma, springst du nu öbern Disch?"
Isensee Verlag, 3. Auflage, 2003

Kann he good bruuken

Wat Hein Sassenhoff is, de will jo gor to giern will de jo freen, man he kann sick nich slüttig warrn, wekke Deern dat ween schall.
Denn fehlt em dit, un denn hett he dat uttosetten. Dat heet, toierst sünds all prima, un jede kickt he all an as sein Tokünftigste.
Nu ist Tine anne Reeg. Jo, Tine, dat ist dat Richtige! Jedereen Kriggt dat to hürn. Krisdchan ook.
„Du, Krischan“, seggt Hein, „Tine u nick, wi wölt freen! Wat meenst, is dat woll good“ Wat seggst Du, Krischan, is de nich passend för mi?“
„Jo“, seggt Krischan, „dat glööf ick ook, Tine paßt good för di, de hett Verstand för twee!“
 
Aus: „Krischan 3“ – Sammlung lustiger Döntjes von Peter Seidensticker, 1972, Zeitungsverlag Kraus KG, Stade/Buxtehude

Moorbäder

Dokter Kalund seggt to Korl Hinners: „Deit mi leed Korl, aver ik heff keen gode Naricht för di, du warrst woll nich mehr lang leven!“
„Hool op“, antert Korl, „kannst du mi denn gar nich mehr hölpen?“
„Een Deel kann`k di noch verschrieven, dat sünd Moorbäder!“
„Un dat schall hölpen“, sinneert Korl.
„Hölpen jüst nich“, meent Dokter Kalund, „aver so gewöhnst du di al `n beten an de natte kole Eer!“
 
Ut: Plattdüütsche Döntjes, Qickborn-Verlag 2010, Christiane Nölting

Bohnern

Mudder is een Schüürdübel.Dat mutt bi ehr jo  alens blank wesen.Fröher hett se mit gröne Seep un witten Sand de Deelen schier mokt, un nu is se dor achterkomen, dat se mit Bohnern mehr rutholen kann.
Na , nu licht se up de Kneen un schrubbt mit ehr Bohnerwachs dör denn Rum. Lütt Krischan kickt to.Mudder passt good op, at uck all de Ecken schier wesen dot.Se gütt sick dat Bohneröl in de Hannen un riff dat mit de Fingers in de Ecken, un denn mit denn Dumen gliecks achterher blank rieben.
Na,un nu hett se sick bi ehr Rumkrüpen dull wehdoon in ehr Krüz ,un de Doktor hett secht:"Dat mutt massert weern!"
Hannes Kniep de versteiht dor wat von .He is jo Masseur in`use Krankenhus. Un de kummt nu immer no Fierobend un knippt Mudder de Pien ut ehrn Lief .Krischen draff denn nich mit rin in de Komer wenn Mudder dor bearbeitet watt. Ober dor is jo een Slödellock in de Döör.....!!
Se sünd dor noch bi,as Vadder no Hus kummt."Wor is Mudder", frocht he Krischan. " De is mit denn Massör in de Komer" secht Krischan," un se wat jüst frisch bohnert"...

Mool twee

In’n  Krog sitt männigmool so’n reisen Koopmann.
He bild’t sick’n Steebel in, wat he för’n Held in de Boddermelk is un schitt utverschomtig klook. De Buern sünd för em alltohoop Dummbüdels, un in sein Meenung ist de muulfule Krischan de gröttske Schopskopp!
Krischan weet ober ganz got Bescheed öber dat Grootmul. Hett in den Kröger sein Book keken, wo se all instoht, de dor sloopen doht, un eenmol hett em `n annern Reisunkel allerhand von den Klookschieter vertellt.
Nu sitt he dor wedder un gifft düchtig an. He snackt Krischan an.
De Buern, meen he so venienschen, de würn doch all so’n grote Rekenkünstler, denn wull he em, Krischan, doch mool’n Exempel opgeben.
„Ick bün een Meter fiefunsöbentig groot“, seggt he, „mien Schohnummer is fiefunveerdig un mien Krogenwiede tweeundverdig. Nu reken Se moll ut, wo old dat ick bün!“
„Na“, seggt Krischan, „dat isst nich swor. Ober dor fehlt noch een Posten: Ehr Snut könt Se teihn Zentimeter oprieten! Mookt tohoop jüst tweeunveerdig Jahr!“
De Kerl stant jo. „Himmel warraftig“, seggt he benaut. „Ober wo hebbt Se dat rekent?“ „Och ganz eenfach: Wi hebbt op’n Hoff `n halfverrückten Lüttknecht. Un de is eenuntwintig Johr old!“

aus: Döntjes von Peter Seidensticker (KRISCHAN 4 – eine Sammlung lustiger Döntjes), Verlag und Druck: Zeitungsberlag Krause KG; Stade/Buxtehude

Geburtsdagswunsch

Fröher hett Krischan sein Metta ehrn Geburtsdag eenfach vergeeten. Ober Metta, de is jo ook nich ut Dummsdörp. Un se mookt dat nu jümmer so, datt se all veerteihn Doog vör de Tiet dat Sabbeln un Dibbern anfangen deiht, wat se noch allns to beschicken hett bit no ehrn Geburtsdag to, un Krischan mutt dat jeden  Dag mit anhürn.
Nu hettse ook noch anfungen, sick sübbbs Radels optpgeben. „Ick bün jo all so neetschierig, wat Du mi wollt to Geburtsdag deihst“, seggt se. Un Krischan, de is ook noch so dömlig west un hett frogt: “Jä, wat wünscht Du Di denn so?“
„Och“, hett se denn so ganz liesen seggt, „an leefsten mool wat för mien Hals or de Arms.“ „Is good“, seggt Krischan, „mool sehn!“ Un Metta, de is rein ut de Tüt, datt he gliek anbeten hett!
Obers an ehrn Geburtsdag, dor is se jo rein so fuchtig, datt Krischan s’obens ut’n Hus löppt un in’n Krog sitt. „Wat hest Du denn“, frogt Hannes em, „Du sühst jo so benaut ut?“
„Och, mien Metta is woll   `n Luus öber de Lebber lopen“, gnurrt Krischan, Wse hett doch hüt Geburtsdag, un ich heff ehr sogor’n Geschink mookt, wat se sick sübbs wünscht hett!“
„Na, un denn? Wat hett se sick denn wünscht?“. „Wat för’n Hals und de Arms, hett se seggt, mugg se woll op’t leefst“, seggt Krischan, „un hett se jo ook kreegen!“ „Junge, seggt Hannes, „ Halskeeg un Armband mit `n Mool, Du lettst Di nix woseggen, dat Du neerig büst, wat? Gold oder Sülber?“
„Armband, Halskeeg?“ wunnert sich Krischan, „Stück  Seep hett se kreegen!“

aus: Döntjes von Peter Seidensticker, KRISCHAN 4 – eine Sammlung lustiger Döntjes, Verlag und Druck: Zeitungsberlag Krause KG; Stade/Buxtehude

Ganz unnödig

Krischan is 'n sporsamen Minschen. Jedetmol wnn he wat loter ut'n Krog kümmt, denn kann he sick argern, datt bi Jan Düdels an d Dör unop sein Deel Lich brennen deiht! Un is, wenn he mit de Sünn opsteiht um no'n Felln henngeiht, jümmer noch an't Brennen! Hett jo woll 'n Sirrs, de ol Jan!
Na, dat drüppt sick mol, datt he mit em snacken ward.
„Du, Jan“, seggt Krischan: „Du smittst Dien Fild jo rech to'n Finster rut, datt bi Di op de Deel un an de Dör de ganze Nach dat lektrische Lich brennen deiht? Wat köst Di dat'n Strom!“
„Jä, weest Du“, seggt Jan, „dat do ick för de Inbreekers.“
„Meine Güte noch mool to“, röppt Krischan, „dat hebt de doch nich nödig, de hebbt doch all Knippslaternens!“

Quelle: Döntjes von Peter Seidensticker aus KRISCHAN 4 – eine Sammlung lustiger Döntjes, Zeitungsverlag Krause KG; Stade/Buxtehude